Rodzaje wypełnień ubytków w zębach

Aby zadbać o zdrowie i ładny wygląd zębów trzeba dbać o higienę jamy ustnej oraz prowadzić stałe kontrole u stomatologa. Musimy zapobiegać powstawaniu ubytków w zębach. Wysoce rozwinięta technika dentystyczna umożliwia nam wybór plomby i dostosowanie jej do naturalnego koloru zęba. Materiały, wykorzystywane do wypełniania są stosunkowo trwałe. Ważna jest jednak systematyczna kontrola stomatologiczna, w celu sprawdzenia szczelności zaplombowanych ubytków.

Dawniej, przez kilkanaście lat stosowano wypełnienia z cementu. Były one jednak mało estetyczne, miały szarawy bądź żółtawy odcień. Dziś cement również znajduje zastosowanie w plombowaniu zębów, jednak jest on znacznie lepszej jakości.

Wiele lat zajęło naukowcom i lekarzom wynalezienie dobrego materiału służącego do wypełniania ubytków w zębach. Musiał on łączyć się z tkanką zęba w sposób trwały. Badacze chcieli aby był on odporny na nacisk, żucie i ścieranie. W latach pięćdziesiątych nastąpił przełom w badaniach. Amerykański uczony M.G. Buonocore odkrył i zapoczątkował technikę wytrawiania szkliwa zębowego kwasem. Dzięki temu procesowi szkliwo, zębina i plomba ściśle do siebie przylegały.

Jakie są rodzaje plomb?

Amalgamaty

Amalgamat jest to stop metali zmieszanych z rtęcią. W rtęci zostają rozpuszczone takie metale jak srebro, cyna, miedź, kadm oraz niekiedy cynk. Powszechne wykorzystywanie tych plomb dało im dużą popularność. Ze względów estetycznych nie stosuje się ich jednak do zębów przednich. Możemy spotkać się z opinią, iż wypełnienia amalgamatowe są niebezpiecznwypełniene dla naszego zdrowia, gdyż uwalnia się z nich rtęć. Niewielkie ilości rtęci rzeczywiście uchodzą ze stwardniałych wypełnień. Można jednak zminimalizować ten proces, przez dokładne wypolerowanie plomby przez stomatologa. Po upływie kilku dni ilość rtęci w wypełnieniu jest znikoma i nie zagraża naszemu zdrowiu. Główną zaletą opisywanych wypełnień jest ich trwałość. Wytrzymałość amalgamatów jest większa od szkliwa. Stomatolodzy cenią sobie również łatwość zakładania ubytku. Nie są one toksyczne dla miazgi ani dziąsła. Głównymi wadami są brak wiązania materiału ze szkliwem i zębiną (wymaga zastosowania cementu jako podkład)  oraz nieodpowiednia barwa. Możliwe są też przebarwienia zębów. Często wymienianą wadą jest bardzo dobre przewodnictwo ciepła. Przez wymienioną cechę pacjent może odczuwać silny ból przy przyjmowaniu bardzo gorących lub zimnych posiłków.

Kiedy amalgamatom mówimy nie?

Amalgamatów nie należy stosować w przypadku dzieci, kobiet w ciąży. Unikamy ich również u ludzi u których występują choroby nerek. Amalgamat nie może mieć bezpośredniej styczności z metalowymi wkładami lub koronami protetycznymi. Wiąże się to z zagrożeniem znacznego uwalniania się rtęci z wypełnienia.

Kompozyty

Kompozyt jest materiałem, utrwalającym się pod wpływem światła. Musi mieć ono ściśle określoną długość fali świetlnej. Lampy polimeryzacyjne utrwalają wypełnienia kompozytowe. Stosuje się je więc w technice dentystycznej.

Podczas zakładania kompozytów stomatolog ma możliwość zastosowania techniki warstwowej. Polega ona na położeniu warstwy materiału, wymodelowaniu jej, utwardzeniu a następnie nałożeniu kolejnej warstwy kompozytu. Zapewnia to lekarzowi więcej czasu na wymodelowanie powierzchni plomby, jeszcze w stanie nieutwardzonym. Następuje również redukcja porowatości wypełnień. Niegdyś materiały kompozytowe wykorzystywano do uzupełniania ubytków w zębach przednich. Z upływem lat wynajdywano nowe generacje tego materiału, które idealnie sprawdzają się w zębach bocznych. Kompozyty stanowczo zaczęły wypierać amalgamaty. Wpływa na to estetyka wykonania plomby. Musimy jednak zapamiętać, że wypełnienia kompozytowe cechują się mniejszą trwałością.

Dawniej korony protetyczne stosowano do zamaskowania dużych wypełnień, przebarwień czy anomalii budowy szkliwa. Dziś mamy możliwość wykonania materiałów kompozytowych w kolorze dopasowanym do koloru zęba. Opisany zabieg nazywany jest licowaniem. Polega ono na zeszlifowaniu 0,5 mm zmienionego szkliwa i nałożeniu materiału kompozytowego.

Glasjonomerowe cementy

Znajdują zastosowanie przy niewielkich ubytkach. Dzięki swoim chemicznym właściwością, dobrze wiążą się z zębiną i szkliwem. Zapewnia to silniejsze przymocowanie plomby. Do wad cementów glasjonomerowych możemy zaliczyć fakt, że są nieprzezroczyste oraz trudno się polerują. Są również podatne na ścieranie. Znajdują stosowanie przy wypełnianiu ubytków w zębach mlecznych oraz jako podkład do odbudowy kikutów zęba pod koronę protetyczną.

Wypełnienia ze złota

Złote wypełnienia ubytków w zębach stosuje się rzadko. Szczególnie często znajdują one zastosowanie w przypadku dużych ubytków. Wypełnienia ze złota cechują się wysoką trwałością.  Stomatolodzy używają specjalnej złotej folii (złoto listkowe o grubości 1,5 ľm) w postaci zwiniętych rolek. wypelnienieMożna również zastosować złoto gąbczaste, uzyskiwane  które uzyskuje się metodą elektrolityczną. Aby zastosować opisywane wypełnienie wymagane jest ścisłe przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej przez pacjenta i niska aktywność próchnicy.

Inlay

Są to wkłady, używane do wypełnienia ubytków. Dostępne są w różnych rodzajach. Technika wkładania odlewów stosowana jest już od stu lat. Lekarz musi wykonać wycisk uszkodzonego zęba, a następnie sporządzić jego model z bardzo twardego gipsu. Kolejną czynnością jest odciśnięcie gipsowego wkładu w miękkim wosku. Ostatnią czynnością jest odlanie go w metalu, kompozycie, lub materiale ceramicznym. Tak przygotowane wkłady w już ukształtowanej postaci przymocowuje się do ubytków cementami lub specjalnymi materiałami klejącymi.

Inlay umożliwia odtworzenie żującej powierzchni zęba. Tym samym wkład jest narażony na nacisk podczas żucia. Zalecane są one w szczególności dla pacjentów u których występują alergie na materiały plastyczne czy inne składniki zawarte w wypełnieniach. Przygotowując ubytek pod wkład często występuje potrzeba poświęcenia zdrowych substancji zęba. Dlatego też należy przed podjęciem decyzji o zastosowaniu inlayu rozważyć wszystkie za i przeciw takiego rozwiązania

.

Onlay i inlay-onlay

Wkłady onlay lub overlay znajdują zastosowanie przy wypełnianiu dużych ubytków oraz w bocznych zębach leczonych kanałowo. Należy jednak spreparować pod nie całą powierzchnię żującą zęba.

Inlay-onlay czyli wkład-nakład. Stomatolodzy stosują go przy wypełnianiu zębów bocznych. Zazwyczaj są to rozległe ubytki. W laboratorium badacze modelują wkład, który poddają polimeryzacji. Dzieję się to w komorze próżniowej przy użyciu ciepła, bądź w aparacie świetlnym. W drugim wymienionym urządzeniu wykorzystuje się działanie wiązek światła. Mocowanie wkładów do tkanek zębów wykonuje się za pomocą żywic adhezyjnych. Zapewniają one szczelność oraz zmniejszają możliwość powstania wtórnej próchnicy w tym samym zębie. Metoda ta trwale odbudowuje boczne zęby i zmniejsza utratę zdrowych tkanek.

Porcelana

Najnowocześniejszym rozwiązaniem stosowanym przez lekarzy stomatologów są wkłady porcelanowe. Pozwalają one, w sposób niemal idealny, odtworzyć anatomiczny kształt zęba oraz jego punkty styczne. Odlew lub tłoczenie pod ciśnieniem porcelany daje znacznie lepsze efekty.

Galwanoinlay

Do specjalnych odmian wkładów ceramicznych zaliczamy galwanoinlay. Model opisywanego wkładu należy wykonać na kikucie odbudowanego zęba. Za pomocą techniki elektrogalwanicznej stomatolog powinien nałożyć cieniutką warstwę złota. Na złoto nakładana jest ceramiczna licówka. W niektórych przypadkach problemem jest widoczność złotego brzegu wkładu. Jest to znaczna wada tego innowacyjnego rozwiązania.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>